Giữa năm 1949, đồng chí Võ Văn Kiệt được Xứ ủy Nam Bộ điều về làm Phó Bí thư, Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu. Năm 1950, đồng chí được Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu bầu làm đại biểu chính thức của Đảng bộ đi dự Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng.
Cuối năm 1950, đồng chí Võ Văn Kiệt cùng đoàn đại biểu tỉnh Bạc Liêu lên đường đi dự Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng tại xã Vinh Quang (nay là xã Kim Bình), huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang. Từ Bạc Liêu, đồng chí cùng đoàn băng rừng, vượt núi Tà Lơn, Campuchia qua Thái Lan, rồi cải trang thành các doanh nhân, đi theo con tàu buôn mang quốc tịch Anh, từ Băng Cốc đến Hải Nam, Trung Quốc. Sau đó, đoàn đến Quảng Châu, sang Nam Ninh, Quảng Tây, Trung Quốc rồi vượt biên giới về tới Cao Bằng đúng vào thời điểm Chiến dịch Biên giới Thu - Đông vừa kết thúc trước đó 5 ngày.
Từ đây, đoàn đi bộ đến Chiêm Hóa, Tuyên Quang, địa điểm tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng. Chuyến đi dài ngày khá vất vả, song mọi người rất vui vì được đặt chân tới Thủ đô kháng chiến và gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.
Từ ngày 11 đến ngày 19/02/1951, đồng chí Võ Văn Kiệt tham dự các hoạt động của Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng. Đại hội đã thông qua Báo cáo Chính trị do Chủ tịch Hồ Chí Minh trình bày, Báo cáo bàn về cách mạng Việt Nam do đồng chí Trường Chinh trình bày. Đại hội thông qua những văn kiện quan trọng: Tuyên ngôn, Chính cương và Điều lệ Đảng. Đại hội quyết định đưa Đảng ra hoạt động công khai với tên gọi Đảng Lao động Việt Nam, bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng do lãnh tụ Hồ Chí Minh làm Chủ tịch Đảng, đồng chí Trường Chinh được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng. Đối với cách mạng Lào và cách mạng Campuchia, Đại hội quyết định sẽ tổ chức ở mỗi nước một Đảng cách mạng riêng phù hợp với đặc điểm, yêu cầu của cách mạng từng nước.
Sau những ngày tham dự Đại hội tại Tuyên Quang, đồng chí Võ Văn Kiệt được Trung ương Đảng cử tham dự khóa học chính trị do Trường Đảng Trung ương Nguyễn Ái Quốc mở (Khóa III) tại địa điểm vừa tổ chức thành công Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng.Khoá học được tổ chức trong vòng 5 tháng rưỡi, tham dự có 222 học viên gồm các cán bộ chính trị, quân sự, cán bộ công tác vùng địch tạm chiếm và vùng tự do, các cán bộ miền Trung, Nam, Bắc và các cán bộ làm nhiệm vụ quốc tế giúp cách mạng Lào và Campuchia. Chương trình học gồm một số quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về quy luật phát triển của xã hội, lý luận xây dựng Đảng, đường lối và những chính sách của Đảng do Đại hội II đề ra. Khoá học vinh dự được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm, Người đã giải đáp cho học viên những thắc mắc về việc đổi tên Đảng thành Đảng Lao động Việt Nam và những nhiệm vụ về xây dựng Đảng. Sau khoá học, đến đầu năm 1952, đồng chí Võ Văn Kiệt được lựa chọn đi dự một khóa đào tạo cán bộ cao cấp ở Trung Quốc, nhưng đồng chí xin Trung ương cho về miền Nam tiếp tục tham gia kháng chiến.
Đồng chí Võ Văn Kiệt có nhiều đóng góp về lý luận và thực tiễn để xóa bỏ cơ chế kinh tế tập trung quan liêu, bao cấp, hoạch định và tổ chức thực hiện đường lối đổi mới, góp phần đưa sự nghiệp đổi mới của đất nước đạt được những thành tựu to lớn. Đồng chí có đóng góp trong triển khai đường lối, chính sách đối ngoại rộng mở, giúp nước ta thoát khỏi tình trạng bị các thế lực thù địch bao vây, cấm vận, khủng hoảng kinh tế - xã hội; không ngừng mở rộng quan hệ đối ngoại, từng bước khẳng định giá trị và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.


