Sau cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, đồng chí Lê Văn Lương từ Côn Đảo về đất liền, tham gia cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của đồng bào Nam Bộ và được cử làm Ủy viên dự khuyết Xứ ủy Nam Bộ. Tháng 01/1946, đồng chí Lê Văn Lương được Trung ương điều động ra Bắc nhận nhiệm vụ phụ trách Báo Sự thật và Nhà xuất bản Sự thật.
Kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận chuyển lên căn cứ địa Việt Bắc. Trong thời gian ở chiến khu Việt Bắc, Ban Biên tập của Nhà xuất bản Sự thật đã ở và làm việc tại nhiều địa điểm, trong đó có xã Chiêm Hóa, xã Tân Trào (tỉnh Tuyên Quang). Tuy điều kiện buổi đầu kháng chiến có rất nhiều khó khăn, nhưng dưới sự chỉ đạo của Trung ương Đảng, trực tiếp là đồng chí Lê Văn Lương, ngay trong những năm đầu hoạt động, Nhà xuất bản Sự thật đã xuất bản được gần 40 đầu sách tuyên truyền về quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin, đường lối, kinh nghiệm kháng chiến của Đảng… góp phần tuyên truyền tư tưởng và quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin làm chuyển biến tư tưởng của quần chúng cách mạng từ chủ nghĩa yêu nước theo quan điểm dân tộc sang chủ nghĩa yêu nước theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, chủ nghĩa xã hội khoa học.
Năm 1947, Trung ương chỉ định đồng chí Lê Văn Lương làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương và phân công làm Bí thư Văn phòng Thường vụ Trung ương Đảng (Chánh Văn phòng Trung ương Đảng). Đầu năm 1948, Văn phòng Trung ương đóng trụ sở tại Lũng Tẩu, xã Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang. Mặc dù phải di chuyển nhiều nơi, nhưng công việc của Văn phòng dưới sự chỉ đạo của đồng chí Lê Văn Lương luôn luôn thông suốt.
Đồng chí Lê Văn Lương trực tiếp giúp chuẩn bị chương trình công tác của Thường vụ Trung ương Đảng, triệu tập các cuộc họp và ghi biên bản hội nghị; soạn thảo tài liệu, văn bản của Trung ương Đảng, nhất là về những vấn đề không do cơ quan giúp việc nào phụ trách. Đồng chí cũng là người sắp xếp các hoạt động của Thường vụ Trung ương Đảng, bảo đảm sự vận hành có hiệu quả công việc của Đảng, giữ mối liên hệ giữa Trung ương với các khu ủy, tỉnh ủy.
Văn phòng Trung ương Đảng lúc mới thành lập được tổ chức gọn nhẹ, gồm 2 phòng và bộ phận mật mã, điện đài. Phòng 1 làm nhiệm vụ hành chính, quản trị; Phòng 2 làm nhiệm vụ theo dõi, nghiên cứu tình hình, đề xuất ý kiến, xử lý công việc hàng ngày giúp các đồng chí lãnh đạo Đảng. Tuy tổ chức bộ máy còn đơn giản, nhưng dưới sự lãnh đạo của đồng chí Lê Văn Lương, với lòng trung thành vô hạn với Đảng, tinh thần trách nhiệm cao, đoàn kết, nhất trí khắc phục khó khăn của đội ngũ cán bộ, nhân viên, Văn phòngTrung ương Đảng đã hoàn thành tốt công việc mà Trung ương giao phó, đảm bảo thông tin thông suốt và an toàn. Cuối năm 1950, công tác chuẩn bị cho Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng hết sức khẩn trương.
Trên cương vị Giám đốc Trường Đảng Trung ương Nguyễn Ái Quốc, đồng chí Lê Văn Lương đã chỉ đạo cán bộ, giảng viên nhà trường tạm ngừng việc mở các lớp huấn luyện để tập trung tham gia xây dựng cơ sở vật chất và chuẩn bị những điều kiện cần thiết để phục vụ Đại hội Đảng. Cùng với Nhân dân địa phương, cán bộ, giảng viên, học viên của trường đã tham gia hoàn thành xây dựng hội trường, phòng họp, nơi ăn, nghỉ của các đại biểu và hệ thống hầm, hào phòng tránh máy bay địch đánh phá. Đồng thời, đồng chí Lê Văn Lương đã tham mưu giúp Trung ương, Bộ Chính trị về công tác tổ chức Đại hội, soạn thảo Điều lệ mới, chuẩn bị nhân sự ứng cử vào Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng họp từ ngày 11 đến ngày 19/02/1951 tại xã Kim Bình, tỉnh Tuyên Quang, đồng chí Lê Văn Lương được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên dự khuyết Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng.
Ngày 16/4/1951, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa II ra nghị quyết về thành lập các ban và tiểu ban giúp việc cho Trung ương, đồng chí Lê Văn Lương được phân công làm Trưởng Ban Tổ chức Trung ương. Thời kỳ này, Ban Tổ chức Trung ương chuyển từ xã Chiêm Hóa về xã Tân Trào. Trên cương vị Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Đảng, đồng chí Lê Văn Lương đã góp phần quan trọng vào công tác ổn định tổ chức, xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo cuộc kháng chiến, kiến quốc của Nhân dân ta.
Trên cương vị Trưởng Ban Tổ chức Trung ương kiêm Giám đốc Trường Đảng Trung ương Nguyễn Ái Quốc, quán triệt tinh thần chỉ đạo của Đảng, phát huy kết quả Hội nghị toàn quốc lần thứ nhất về công tác huấn luyện và học tập, đồng chí Lê Văn Lương đã trực tiếp chỉ đạo Trường Đảng Trung ương Nguyễn Ái Quốc mở khóa đào tạo mới gồm 222 học viên là cán bộ chính trị, quân sự, cán bộ công tác vùng địch tạm chiếm và vùng tự do ở cả Bắc, Trung, Nam và cán bộ làm nhiệm vụ quốc tế giúp cách mạng Lào và Campuchia.
Để xây dựng Đảng vững mạnh cả về tư tưởng, chính trị và tổ chức, lãnh đạo kháng chiến đến thắng lợi, đồng chí Lê Văn Lương viết bài Đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng, đăng trên báo Nhân Dân. Để nâng cao trình độ lý luận cho đội ngũ cán bộ, đồng chí Lê Văn Lương đã tham mưu cho Ban Bí thư ban hành Thông tri về việc đào tạo cán bộ lý luận (29/7/1952), góp phần đào tạo cán bộ lý luận cho các ngành và các địa phương, tăng cường cho công tác huấn luyện và tuyên truyền.
Mặt khác, đồng chí Lê Văn Lương thay mặt Ban Bí thư ký ban hành Thông tri về sửa chữa những khuyết điểm về việc cử các ban chấp hành chi bộ, trong đó yêu cầu cần phải sửa chữa ngay những khuyết điểm của một số chi ủy viên, đồng chí đã tham mưu cho Ban Bí thư ra Thông tri quy định tiêu chuẩn lựa chọn các chi ủy viên như: Trung thành với Đảng, tích cực thi hành nghị quyết, chính sách của Đảng trong mọi trường hợp; có năng lực lãnh đạo công tác chi bộ; có đạo đức cách mạng, chí công vô tư và có uy tín trong quần chúng.
Đồng chí Lê Văn Lương hoạt động cách mạng ở vùng căn cứ địa Việt Bắc, trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang từ năm 1948 - 1954. Trên cương vị Bí thư Văn phòng Thường vụ Trung ương Đảng (1947 - 1948), đồng chí Lê Văn Lương đã góp phần xây dựng Văn phòng Trung ương Đảng thật sự trở thành cơ quan tham mưu đắc lực của Đảng, chỉ đạo báo Sự thật và Nhà xuất bản Báo Sự thật xuất bản nhiều sách tuyên truyền về chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối, kinh nghiệm kháng chiến của Đảng. Trên cương vị Giám đốc Trường Đảng Trung ương Nguyễn Ái Quốc (1949 - 1956), đồng chí luôn quan tâm, động viên toàn thể cán bộ nhân viên và học viên nhà trường khắc phục khó khăn, bám sát nhiệm vụ chính trị, đường lối cách mạng Việt Nam, làm tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Là Trưởng Ban Tổ chức Trung ương (1951 - 1956), đồng chí Lê Văn Lương đã tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành nhiều nội dung quan trọng về công tác tổ chức xây dựng Đảng.
Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng đồng chí đã có những đóng góp công lao to lớn cho phong trào cách mạng Việt Nam , đồng chí đã được tặng thưởng huân chương sao vàng và nhiều huân huy chương khác.
.mp4)
