Năm 1920 đồng chí tham gia thành lập và lãnh đạo hoạt động Công hội bí mật ở Sài Gòn – tổ chức công hội đầu tiên của giai cấp công nhân Việt Nam. Năm 1927, đồng chí tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đồng thời giữ cương vị Ủy viên Ban Chấp hành Kỳ bộ Nam Kỳ, Bí thư Thành bộ Sài Gòn, trực tiếp lãnh đạo nhiều cuộc bãi công của công nhân Sài Gòn – Chợ Lớn, góp phần thúc đẩy phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân.
Tháng 7/1929, đồng chí bị thực dân Pháp bắt và kết án 20 năm tù khổ sai và đày ra Côn Đảo. Tại đây, đồng chí đã tham gia thành lập và giữ cương vị Hội trưởng Hội những người tù đỏ. Đặc biệt, năm 1932, đồng chí tham gia sáng lập Chi bộ Cộng sản nhà tù Côn Đảo và là Chi ủy viên, cùng các đồng chí cộng sản kiên cường đấu tranh trong lao tù đế quốc, duy trì tinh thần chiến đấu, đồng thời rèn luyện và đào tạo đội ngũ cán bộ cho Đảng.
Sau khi cuộc Tổng khởi nghĩa cách mạng Tháng Tám thành công, đất nước ta vui mừng hưởng nền độc lập chưa được bao lâu, thực dân Pháp đã bội ước quay trở lại xâm lược nước ta một lần nữa. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, đồng chí Tôn Đức Thắng cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh và các cơ quan Trung ương Đảng, Chính phủ, rời thủ đô Hà Nội lên chiến khu Việt Bắc lãnh đạo toàn dân kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Thời gian này đồng chí Tôn Đức Thắng đã ở và làm việc tại nhiều địa phương khác nhau của tỉnh Tuyên Quang.
Ngày 30/4/1947, Hội đồng Chính phủ họp và nhất trí tán thành đồng chí Tôn Đức Thắng đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
Ngày 04/8/1947, đồng chí Tôn Đức Thắng được bầu làm Thanh tra đặc biệt toàn quốc.
Từ ngày 15 đến 17/01/1948, Hội nghị Trung ương mở rộng họp, đánh giá thắng lợi của chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947, xác định nhiệm vụ và công tác mới, tăng cường lực lượng mọi mặt của cuộc kháng chiến. Tại Hội nghị, đồng chí Tôn Đức Thắng được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Sau Hội nghị, đồng chí được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thường vụ Trung ương cử làm Trưởng Ban Trung ương vận động thi đua ái quốc.
Năm 1949, đồng chí Tôn Đức Thắng ở và làm việc tại Đồng Man - Lũng Tẩu, xã Tân Trào. Đến cuối năm 1949, đồng chí Tôn Đức Thắng chuyển đến ở, làm việc cùng Ban Thường trực Quốc hội tại Ngòi Khoác, thôn Yên Thượng, xã Trung Yên (nay là xã Tân Trào), tỉnh Tuyên Quang. Trên cương vị Quyền Trưởng Ban Thường trực Quốc hội, đồng chí và Ban Thường trực Quốc hội luôn cùng Hội đồng Chính phủ theo dõi, chỉ đạo kịp thời cuộc kháng chiến.
Ngày 17/5/1950, Hội Việt - Xô hữu nghị (Hội hữu nghị Việt - Xô) được thành lập, đồng chí Tôn Đức Thắng được bầu làm Chủ tịch Hội.
Đầu năm 1951, đồng chí Tôn Đức Thắng cùng Ban Thường trực Quốc hội ở và làm việc tại các xã Xuân Quang, Kiên Đài, huyện Chiêm Hóa, để chuẩn bị cho Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng diễn ra từ ngày 11 đến ngày 19/02/1951 tại xã Vinh Quang (nay là xã Kim Bình), tỉnh Tuyên Quang.
Tháng 3/1951 tại Đại hội toàn quốc thống nhất Việt Minh - Liên Việt, tổ chức tại xã Vinh Quang (nay là xã Kim Bình), tỉnh Tuyên Quang. Đại hội đã quyết định thống nhất Việt Minh - Liên Việt thành một mặt trận dân tộc thống nhất, lấy tên là Mặt trận Liên hiệp quốc dân Việt Nam, gọi tắt là Mặt trận Liên Việt, đồng chí Tôn Đức Thắng được bầu là Chủ tịch Mặt trận Liên Việt. Ngày 11/3/1951, đồng chí Tôn Đức Thắng dự Hội nghị Liên minh nhân dân 3 nước Việt Nam - Lào - Campuchia được tổ chức tại xã Vinh Quang (nay là xã Kim Bình), tỉnh Tuyên Quang.
Tháng 5/1952, đồng chí dự Đại hội các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc.
Cuối năm 1952, đồng chí Tôn Đức Thắng cùng Ban Thường trực Quốc hội và Mặt trận Liên Việt chuyển về ở và làm việc tại thôn Chi Liền, nay là thôn Đồng Mà, xã Tân Trào và thôn Lập Binh, xã Bình Yên (nay là xã Minh Thanh), tỉnh Tuyên Quang.
Ngày 25/02/1953, theo đề nghị của Chính phủ, Hội nghị liên tịch giữa Ban Thường trực Quốc hội và Ủy ban Mặt trận Liên Việt toàn quốc được triệu tập để thảo luận đề án “Phóng tay phát động quần chúng, triệt để giảm tô, thực hiện giảm tức” của Đảng Lao động Việt Nam. Tháng 11/1953, theo đề nghị của Chính phủ, Ban Thường trực Quốc hội đã quyết định triệu tập Kỳ họp thứ ba, Quốc hội khóa I.
Tháng 11/1953, theo đề nghị của Chính phủ, Ban Thường trực Quốc hội đã quyết định triệu tập Kỳ họp thứ ba, Quốc hội khóa I. Kỳ họp diễn ra từ ngày 01 đến ngày 04/12/1953 tại Thác Dẫng, thôn Lập Binh, xã Bình Yên, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang (nay là thôn Lập Binh, xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang). Trong diễn văn khai mạc kỳ họp, với cương vị là Quyền Trưởng ban Thường trực Quốc hội, đồng chí Tôn Đức Thắng nêu rõ: Quốc hội họp trong hoàn cảnh cuộc kháng chiến đã lớn mạnh, “thế ta mạnh hơn thế giặc”, ta đang tiến tới một giai đoạn mới, đòi hỏi Nhân dân phải có một nỗ lực phi thường.
Tháng 8/1954, đồng chí Tôn Đức Thắng cùng hai cơ quan Mặt trận Liên Việt và Ban Thường trực Quốc hội rời Tân Trào, Tuyên Quang về tiếp quản thủ đô Hà Nội.
Từ 1955 – 1959, đồng chí giữ cương vị Trưởng Ban Thường trực Quốc hội, đồng thời là Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Bên cạnh đó, đồng chí còn là Chủ tịch danh dự Ủy ban Bảo vệ hòa bình thế giới của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Ủy viên Hội đồng hòa bình thế giới, góp phần tăng cường quan hệ đoàn kết quốc tế vì hòa bình và tiến bộ.
Từ 1960 – 1969, đồng chí đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam).
Sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, từ 1969 – 1976, đồng chí được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam).
Sau thắng lợi của sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, từ 1976 – 1980, đồng chí tiếp tục đảm nhiệm cương vị Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tiếp tục lãnh đạo và cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng chí mất ngày 30/3/1980 tại thủ đô Hà Nội, hưởng thọ 92 tuổi.
Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, đồng chí Tôn Đức Thắng mãi mãi là tấm gương tiêu biểu về lòng yêu nước, đức hy sinh, tinh thần đoàn kết và sự tận tuỵ phục vụ Nhân dân. Hiện nay tại xã Trung Yên (nay là xã Tân Trào), tỉnh Tuyên Quang đã phục dựng lại Lán ở và làm việc, hầm an toàn của đồng chí Tôn Đức Thắng, đồng thời Văn phòng Quốc hội đã cho xây dựng nhà bia, nhà lưu niệm Khu di tích Ban Thường trực Quốc hội, trong đó dành riêng một gian để giới thiệu về cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Tôn Đức Thắng. Di tích đã trở thành một trong những địa chỉ đỏ không thể thiếu của mỗi du khách khi về với quê hương cách mạng Tân Trào. Đồng chí Tôn Đức Thắng được Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá: “là một người con ưu tú của Tổ quốc, một tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng, suốt đời cần kiệm liêm chính, suốt đời hết lòng hết sức phục vụ cách mạng phục vụ nhân dân.”
.mp4)
